introductie
Bij borstkanker is chirurgie één van de mogelijke ingrepen. Behalve verwijdering van het gezwel is ook gedeeltelijke of totale verwijdering van de lymfeklieren in de oksel soms nodig. De nadelen zijn echter aanzienlijk. Een groot deel van de patiënten heeft na afloop blijvende last van de arm en schouder aan de kant van de ingreep. Eén op de tien vrouwen zal vroeg of laat met borstkanker geconfronteerd.
wat is lymfe en wat zijn lymfeklieren?
Lymfe is een helder vocht dat in onze weefsels vrijkomt en wordt afgevoerd via lymfevaatjes die samen het lymfestelsel vormen. Via dit stelsel komt de lymfe uiteindelijk weer in de bloedbaan terecht. Op allerlei plekken zijn groepjes lymfeklieren in het lymfestelsel opgenomen. Zij controleren als waakhonden de langskomende lymfestroom op ongerechtigheden, zoals kankercellen, virussen en bacteriën. Bij borstkanker en vele andere soorten kanker kunnen kankercellen met de lymfestroom worden meegevoerd, waarna ze er door lymfeklieren die ze passeren weer worden uitgevist. In zo'n klier kan de kankercel zich opnieuw gaan vermenigvuldigen, zodat daar opnieuw een tumor - een zogenoemde metastase ofwel uitzaaiing - kan ontstaan. Daarom doet de chirurg bij de verwijdering van allerlei gezwellen zijn best ook de bijbehorende lokale lymfeklieren op te ruimen. Daarmee kan op lange termijn een betere kans op overleven worden geboden dan als alleen de tumor verwijderd wordt.
welke klachten kunnen er ontstaan?
Minstens tachtig procent van de patiënten krijgt klachten door de gedeeltelijke of totale verwijdering van oksellymfeklieren. Een belangrijke klacht is oedeem (vochtophoping) in de arm, welke voorheen de lymfe draineerde via de verwijderde okselklieren. Verder is er vaak een veranderd of een verminderd gevoel in de bovenarm en soms een moeilijk te omschrijven vervelend gevoel in de schouder; af en toe zelfs regelrechte pijn.
lymfedrainage
Een gespecialiseerde fysiotherapeut kan door middel van lymfedrainage en eventueel zwachtelen de afvoer van lymfevocht stimuleren; door deze behandeling kunnen de klachten vaak aanzienlijk worden verminderd. Daarnaast kunnen ook oefeningen worden gegeven om zelf de afvoer zoveel mogelijk te stimuleren.
meer informatie
Kijk voor meer informatie op
Stichting Werkgroep Lymfeoedeem (SWL) of
Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie binnen de Lymfologie (NVFL)
